Ένα στους δυο υποφέρει από στρες! Η μελέτη με θέμα το στρες που διενήργησε η γερμανική κυβέρνηση και στην οποία συμμετείχαν 17.000 εθελοντές, αποτελεί απόδειξη για τη συνεχή αύξηση του στρες στη σημερινή κοινωνία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επίσης αναφέρεται στο στρες ως ένα από τα κυριότερα προβλήματα του 21ου αιώνα. Τα αίτια ποικίλλουν. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αισθανόμαστε στρες εντοπίζονται κυρίως στις εξής περιπτώσεις:

  • ταυτόχρονη εκτέλεση πολλαπλών εργασιών και πολλαπλές πιέσεις
  • αδιάκοπη πίεση χρόνου και απόδοσης
  • συνεχής αποδιοργάνωση κατά την εκτέλεση δραστηριοτήτων
  • μονότονη εργασία

Τι συμβαίνει μέσα στο σώμα όταν βρίσκεται σε κατάσταση στρες;

Wissenschaft-Bild

Το στρες δεν επηρεάζει τον άνθρωπο μόνο σε νοητικό επίπεδο. Όποιος το έχει βιώσει, γνωρίζει ότι οι συνέπειες είναι και σωματικές. Όλες οι αγχώδεις καταστάσεις, ασχέτως διαρκείας, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις σωματικές μας λειτουργίες.

πίσω

Ο οργανισμός μας λειτουργεί σαν σταθμός παραγωγής ενέργειας.

Wissenschaft-Bild

Σκεφτείτε ότι ο οργανισμός σας είναι ένας σταθμός που παράγει αδιάκοπα ενέργεια. Όπως συμβαίνει σε κάθε διαδικασία παραγωγής, εκτός από την ενέργεια δημιουργούνται και «απόβλητα». Εάν ο σταθμός λειτουργεί σε φυσιολογικούς ρυθμούς, τότε είναι δυνατή η ολοκληρωτική εξάλειψη των «αποβλήτων» (ανεπιθύμητες ουσίες). Αν, όμως, η μηχανή υπερλειτουργεί συνεχώς, η ποσότητα των ουσιών που συσσωρεύετε υπερβαίνει αυτήν που μπορεί να καταπολεμηθεί. Ως εκ τούτου, μειώνεται η απόδοση.

Σε συνθήκες στρες τα λεγόμενα μιτοχόνδρια, που αποκαλούνται και «εργοστάσια του κυττάρου», πρέπει να παράγουν πολύ περισσότερη ενέργεια απ’ ότι υπό συνθήκες φυσιολογικού φόρτου. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται σημαντικά και η ποσότητα των «αποβλήτων» που παράγονται επίσης κατά τη διαδικασία παραγωγής ενέργειας. Τα «απόβλητα» αυτά ονομάζονται ελεύθερες ρίζες. Υπό συνθήκες φυσιολογικού φόρτου ο οργανισμός είναι σε θέση να εξουδετερώνει απόλυτα τις ελεύθερες ρίζες μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Όταν, όμως, υπάρχει έντονο στρες ο αριθμός τους αυξάνεται τόσο πολύ, που ο οργανισμός αδυνατεί τελικά να τις εξουδετερώσει.

Αν δεν εξουδετερωθούν οι ελεύθερες ρίζες επιτίθενται στις κυτταρικές δομές. Το κύτταρο καταστρέφεται και δεν μπορεί πλέον να παράγει ενέργεια. Όταν η κατάσταση αυτή διαρκεί για μεγάλο διάστημα, οι συνέπειες για το σώμα μπορούν να γίνουν ακραίες.

Οι επιπτώσεις όσον αφορά τη σωματική και νοητική απόδοση συνοψίζονται στα εξής:
μείωση της ενεργειακής παραγωγής, γρήγορη κόπωση και μείωση της ικανότητας συγκέντρωσης.
πίσω

Διαδικασίες στον οργανισμό υπό συνθήκες φυσιολογικού φόρτου:

Υπό κανονικές συνθήκες τα μιτοχόνδρια στα κύτταρά μας παράγουν ενέργεια αλλά μαζί με αυτήν και «απόβλητα» - τις λεγόμενες ελεύθερες ρίζες, που εξουδετερώνονται απόλυτα και γρήγορα μέσω αντιοξειδωτικών.

Wissenschaft-Bild
  • Τα μιτοχόνδρια αποτελούν την πηγή ενέργειας των κυττάρων μας.
  • Οι ελεύθερες ρίζες προκύπτουν από τη διαδικασία παραγωγής ενέργειας.
  • Τα αντιοξειδωτικά τα αποδομούν ταχύτατα.
πίσω

Αντίδραση του οργανισμού σε συνθήκες στρες

Όταν νιώθουμε στρες, τα κύτταρα αναγκάζονται να παράγουν όλο και περισσότερη ενέργεια. Παράλληλα αυξάνονται και τα προϊόντα διάσπασης. Ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να αντεπεξέλθει στις ανάγκες εξουδετέρωσης αυτών των προϊόντων. Οι ελεύθερες ρίζες τότε προσβάλλουν τα κύτταρα, με αποτέλεσμα να μειώνεται ή να καταστρέφεται εντελώς η ικανότητά τους για παραγωγή ενέργειας.

  • Σε συνθήκες στρες παράγονται ελεύθερες ρίζες, περισσότερες από αυτές που μπορούν να αποδομηθούν από τα αντιοξειδωτικά.
  • Προκαλούν βλάβη στα κύτταρα, εμποδίζοντας την περαιτέρω παραγωγή ενέργειας.
Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού ελεύθερων ριζών στο σώμα ονομάζεται οξειδωτικό στρες. πίσω

Το οξειδωτικό στρες επιδρά στο σώμα και το μυαλό

Το οξειδωτικό στρες προκαλεί σημαντική βλάβη σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο. Το στρες/στρες μπορεί να εκδηλωθεί π.χ. με

  • μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης,
  • μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης,
  • διαταραχές ύπνου,
  • εφίδρωση και εσωτερική ανησυχία.

Επίσης, το οξειδωτικό στρες επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία γήρανσης και μπορεί μακροπρόθεσμα να οδηγήσει σε σωματικές παθήσεις.

Εξάλλου μειώνει τη σωματική απόδοση!

Το χρόνιο οξειδωτικό στρες μπορεί να προκαλέσει φλεγμονές. Τα κύτταρα υφίστανται μόνιμη βλάβη με αποτέλεσμα η κατάσταση αυτή να έχει ίσως αντίκτυπο σε διάφορα όργανα του σώματος. Οι φλεγμονές είναι ένα από τα κύρια αίτια και θεμέλιος λίθος για πολλά νοσήματα:

Wissenschaft-Bild
  • βλάβες και φλεγμονές στα αγγεία μπορούν να οδηγήσουν σε καρδιαγγειακή ανεπάρκεια.
  • καρδιοπάθειες, νόσος του Αλτσχάιμερ ή καρκίνος – η μη ισορροπημένη αναλογία ελευθέρων ριζών και αντιοξειδωτικών ευνοεί τις παθήσεις αυτές και συμβάλλει στην εμφάνισή τους.

Σε αυτά έρχεται να προστεθεί και ο κακός συνδυασμός στρες και παχυσαρκίας. Δεν είναι μόνο ότι οι ορμόνες του στρες μας κάνουν να παχαίνουμε ευκολότερα. Σε τέτοια κατάσταση έχουμε συν τοις άλλοις την τάση να κάνουμε ανθυγιεινή διατροφή. Μία από τις ορμόνες του στρες, η κορτιζόλη, προκαλεί π.χ. μια μετατόπιση του λίπους στην κοιλιακή χώρα, οδηγεί σε διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και στην αύξηση των επιπέδων ινσουλίνης. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν μακροπρόθεσμα στην αύξηση του βάρους.

Το στρες έχει επιπτώσεις στην ψυχολογία μας!

Το χρόνιο στρες προκαλεί κόπωση και ενισχύει το αίσθημα της εξάντλησης. Αναπτύσσονται φοβίες σχετικά με τις αντοχές μας. Η νωθρότητα γενικά είναι επίσης χαρακτηριστική συνέπεια του χρόνιου στρες.

Σε περίπτωση ύπαρξης σχετικής προδιάθεσης μπορούν να αναπτυχθούν και διάφορες ψυχικές ασθένειες που μας εμπλέκουν ακόμη περισσότερο στα δίχτυα του στρες:

Wissenschaft-Bild
  • κατάπτωση και ψυχική κόπωση
  • ολοκληρωτική εξουθένωση ή αλλιώς κατάθλιψη λόγω εξάντλησης. Οι παραπάνω καταστάσεις συμπαρασύρουν τον οργανισμό στο σύνολό του: ξεκινώντας από τα κύτταρα και τα διάφορα όργανα φτάνοντας μέχρι και στην ψυχή.
  • Κατάθλιψη. Μια ακραία κατάσταση για την αντιμετώπιση της οποίας είναι απαραίτητη η ιατρική βοήθεια.
πίσω
Τεστ στρες;Πόσο στρες έχεις; Ξεκινήστε τώρα

Γνωρίζατε ότι...;

… ο οργανισμός μας δεν έχει τις γενετικές προδιαγραφές για να αντεπεξέλθει στις σύγχρονες απαιτήσεις που αυξάνονται ραγδαία;

Περισσότερες πληροφορίες